گرگان رود یکی از سه رودخانه اصلی استان گلستان می باشد که نقش مهمی در تامین آب استان گلستان دارد. به منظور بررسی کیفیت آب گرگان رود و همچنین برآورد حداکثر بار آلودگی مجاز قابل تخلیه به آن، از آمار 8 ایستگاه اندازه گیری کیفیت آب این رودخانه استفاده به عمل آمد. وضعیت خودپالایی این رودخانه با دو روش تجربی استریتر - فیلیپس و آماری مورد بررسی قرار گرفت. هیچ یک از این روش ها نشان دهنده وضعیت نامطلوب خودپالایی برای این رودخانه در شرایط متوسط و کم آبی نمی باشد. مقدار BOD مشاهده شده این رودخانه در ایستگاه تمر - قره قوزی با مقدار 7/9 میلی گرم بر لیتر بوده و تا قبل از محل سد وشمگیر، مقدار BOD مشاهده شده در برخی نمونه ها، بیش از مقدار مجاز بوده ولی این مشکل در پایین دست محل سد مشاهده نگردیده است. همچنین متوسط سالانه مقدار BOD از مقدار 7/1 میلی گرم بر لیتر در ایستگاه ورودی گنبد تا 48/2 میلی گرم بر لیتر در ایستگاه های تمر - قره قوزی و ورودی آق قلا متغیر است. نتایج محاسبات خودپالایی نشان می دهد در وضعیت موجود مشکلی از جهت تخلیه بار آلودگی به گرگان رود وجود ندارد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

به منظور تعیین بهترین زمان آبیاری بر اساس تخلیه مجاز رطوبتی خاک و تاثیر آن بر خواص کمی پنبه، آزمایشی در سالهای 1378 و 1379 در ایستگاه تحقیقات پنبه هاشم آباد بصورت طرح کرتهای خرد شده در قالب بلوکهای کامل تصادفی با 4 تیمار و 3 تکرار بر روی دو رقم پنبه در دست معرفی بنامهای سای اکرا (C1) و (C2) 818-312 و در خاکی با بافت سیلت کلی لوم انجام گرفت. تیمارهای آبیاری عبارت بودند از: آبیاری پس از تخلیه 40، 60 و 80 درصد رطوبت قابل استفاده خاک در تمام آبیاریها در کل فصل رشد و تیمار بعدی آبیاری پس از تخلیه 40 درصد رطوبت خاک تا قبل از اوج گلدهی و تخلیه 60 درصد پس از اوج گلدهی. بر اساس آزمایشهای مورد نظر می توان گفت که تیمارهای آبیاری در سال اول و دوم تاثیر معنی داری بر عملکرد کل و وزن قوزه نداشتند، اما تاثیر آن بر درصد زودرسی در سال اول معنی دار شد. بیشترین عملکرد مربوط به رقم سای اکرا بود که نسبت به رقم 818-312 در سال اول و دوم به ترتیب 11.7 و 5.6 درصد افزایش عملکرد داشت و اختلاف آنها در سال اول معنی دار ولی در سال دوم معنی دار نشد. نتایج تجزیه مرکب دو ساله نیز نشان داد که بین سالها از نظر عملکرد کل اختلاف معنی دار وجود نداشت، اما از نظر درصد زودرسی اختلاف معنی دار وجود داشت. بین تیمارهای آبیاری نیز در طی دو سال از نظر عملکرد و زودرسی اختلاف معنی داری مشاهده نگردید. رقم سای اکرا با 3592kg/ha دارای عملکرد بیشتر بود که نسبت به رقم 818-312 بطور میانگین 10.2 درصد افزایش عملکرد داشت و رقم 818-312 زودرس تر بود. در نهایت بهترین تیمار آبیاری از نظر مدیریتی و کاهش دفعات آبیاری زمان آبیاری پس از تخلیه 80 درصد رطوبت خاک و بهترین رقم سای اکرا بدست آمد.

آب یکی از مهم ترین عوامل محدود کننده زراعت در ایران بوده و استفاده بهینه از آن در راستای کشاورزی پایدار ضروری می باشد. در این پژوهش اثرات مقادیر مختلف تخلیه رطوبتی خاک در مراحل مختلف رشد چغندرقند ریشه ای و تاثیر آن بر صفات کمی و کیفی محصول مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل با دو فاکتور در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی میاندوآب، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی به مدت دو سال (84-1383) اجرا گردید. مراحل مختلف رشد چغندرقند (فاکتور A) در چهار سطح شامل مرحله اول رشد از زمان استقرار تا پوشش 10 درصد (S1)، مرحله دوم رشد از پوشش 10 درصد تا پوشش 70 الی 80 درصد سطح زمین (S2)، مرحله سوم رشد از انتهای مرحله دوم تا رسیدن گیاه (S3) و مرحله چهارم رشد از انتهای مرحله سوم تا برداشت محصول (S4)، و آبیاری در مقادیر مختلف تخلیه رطوبتی خاک (فاکتور B) در سه سطح شامل، تخلیه 70-65 درصد (I1)،85-90 درصد (I2) رطوبت قابل استفاده و تیمار شاهد تخلیه رطوبتی 50-45 درصد در کلیه مراحل رشد (I3) انتخاب شدند. صفات مختلف کمی و کیفی محصول چغندرقند و مقدار آب مصرف شده برای هر تیمار اندازه گیری شد. نتایج نشان داد به طورکلی تاثیر تیمارهای آبیاری روی خواص کیفی ریشه موثر بود و بر صفات زراعی نظیر عملکرد ریشه تاثیر کمتری داشت. تنش رطوبتی (سطوح مختلف تخلیه رطوبتی) صفات کیفی و کمی ریشه را تحت تاثیر قرار داد. تخلیه رطوبتی بالا (90-85 درصد) علی رغم این که سبب کاهش عملکرد ریشه شد ولی در پاره ای از موارد به دلیل بهبود خواص کیفی ریشه و استحصال قند، کاهش عملکرد را جبران نمود. اعمال تخلیه رطوبتی بالاتر موجب تغییرات معنی دار درصد قند شد. تاثیر متقابل تخلیه رطوبتی در مراحل مختلف رشد بر روی عملکرد ریشه در سطح یک درصد معنی دار نشد. بیشترین مقدار بهره وری مصرف آب بر اساس عملکرد ریشه از تیمار S3I1 و برابر 5.42 کیلوگرم بر مترمکعب آب به دست آمد و کمترین مقدار آن مربوط به تیمار S1I2 و برابر 3.88 بود. بیشترین مقدار بهره وری مصرف آب بر اساس عملکرد قند سفید از تیمار S2I3 و برابر 0.64 کیلوگرم قند در مترمکعب آب و کمترین مقدار آن مربوط به تیمار S4I2 و برابر 0.33 کیلوگرم بر مترمکعب بود.

در این تحقیق اثرات تنش رطوبتی بر عملکرد ریشه، شکر و قند چغندرقند مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش به مدت سه سال در کرج، مشهد، اصفهان و میاندوآب به اجرا در آمد. در این آزمایش پس از استقرار گیاه، در هر یک از مراحل چهارگانه رویشی اجازه داده شد تا رطوبت قابل دسترس خاک تا سطح 70 و 90 درصد کاهش یابد و سپس آبیاری انجام شد. در مجاورت 8 تیمار ذکر شده، تیمار شاهد (در طول دوره رشد بعد از تخلیه 45-50 درصد رطوبت قابل دسترس خاک، رطوبت خاک مجددا تا سطح ظرفیت زراعی افزایش داده شد) نیز گنجانده شد. نتایج نشان داد تیمار شاهد، تخلیه 70 درصد و 90 درصد رطوبت قابل دسترس خاک به ترتیب 13067، 12607 و 12060 مترمکعب آب دریافت کرده اند. تخلیه 70 درصد رطوبت قابل استفاده خاک در هیچ یک از مراحل رشد تاثیر معنیداری در کاهش وزن ریشه و افزایش و یا کاهش درصد قند نداشت. تخلیه 90 درصد رطوبت قابل استفاده خاک موجب کاهش معنیدار وزن ریشه شد. بیشترین کاهش وزن ریشه در اثر تخلیه 90 درصد رطوبت قابل استفاده خاک در مرحله سوم رشد گیاه مشاهده شد. تیمار تخلیه 90 درصد رطوبت قابل استفاده خاک در مرحله چهارم رشد موجب کاهش معنیدار درصد قند نسبت به تیمار شاهد شد که دلیل آن فراهم شدن شرایط رطوبتی مناسب و مصرف قند ذخیره شده برای بازسازی اندام هوایی می باشد. اعمال گزینه تخلیه 90 درصد رطوبت خاک در هریک از مراحل مختلف رشد اساسا به دلیل کاهش عملکرد ریشه، موجب کاهش عملکرد شکر و عملکرد شکر سفید میشود لذا کم آبیاری در اوایل فصل رشد می تواند موجب صرفه جویی در مصرف آب گردد.

هدف این پژوهش بررسی امکان تعیین ضریب گیاهی چغندرقند با استفاده از پوشش گیاهی مستخرج از تصاویر رقومی در مدیریت های مختلف آبیاری بود. ضریب گیاهی و پوشش گیاهی متغیرهایی بودند که در طول دوره رشد و هر 10 روز یک بار به صورت مستقیم و به ترتیب با روش بیلان آبی و پردازش تصویر اندازه گیری شدند. در این مطالعه، ضریب گیاهی چغندرقند در سه مدیریت آبیاری با بیشینه تخلیه مجاز 40%، 60% و 80% با استفاده از معادله رگرسیونی آن با پوشش گیاهی که در شرایط پتانسیل مدل سازی شده بود برآورد شد و با میانگین داده های اندازه گیری شده در دو سال اعتبارسنجی شد. نتایج اعتبارسنجی داده ها نشان داد که در مدیریت های آبیاری با بیشینه تخلیه مجاز 40% و 60%، ضرایب گیاهی برآوردشده توافق خوبی با مقادیر اندازه گیری شده داشتند. در مدیریت آبیاری با بیشینه تخلیه مجاز 40% ضریب تبیین (R2)، ریشه دوم میانگین مربعات خطای نرمال شده (NRMSE)، و ضریب کارایی مدل (EF) به ترتیب 0/95، 0/11 و 0/95 و در مدیریت آبیاری با بیشینه تخلیه مجاز 60% مقدار این ضرایب به ترتیب 0/9، 0/13 و 0/85 به دست آمد. نتایج ارزیابی مدل، کارایی استفاده از این روش را برای تعیین ضریب گیاهی چغندرقند در دامنه تغییرات رطوبتی بین ظرفیت زراعی تا بیشینه تخلیه مجاز 60% تائید کرد. در مدیریت آبیاری با بیشینه تخلیه مجاز 80%، ضریب تبیین (R2)، ریشه دوم میانگین مربعات خطای نرمال شده (NRMSE)، و ضریب کارایی مدل (EF) به ترتیب به 0/49، 0/37 و 0/63 کاهش یافت که نشان دهنده کارایی ضعیف مدل در شرایط تنش خشکی شدید بود. روش پیشنهادی از یک فناوری پردازش تصاویر رقومی برای شناسایی پوشش گیاهی استفاده می کند و از مزایایی مانند جمع آوری آسان و سریع داده ها، دقت بیشتر و هزینه کمتر، امکان تهیه تصویر به تعداد دلخواه و عدم نیاز به داده های هواشناسی برخوردار است، بنابراین می توان رشد گیاه و تغییرات ضریب گیاهی را در طول دوره رشد بررسی کرد.

ضریب تخلیه مجاز رطوبتی از خاک با اثر گذاری بر تعداد آبیاری در دوره رشد به عنوان یک ابزار مدیریتی برای صرفه جویی مصرف آب قابل استفاده است. هدف از این تحقیق بررسی تاثیر مقدار ضریب تخلیه مجاز رطوبتی بر دور آبیاری، میزان آب کاربردی و شاخص های رشدی و ریشه گیاه چمن در آبیاری قطره ای زیرسطحی می باشد. سه تیمار مدیریت آبیاری شامل حداکثر تخلیه مجاز رطوبت ازخاک برابر 40 درصد (W1)،  60درصد (W2) و 80 درصد (W3) در قالب طرح آماری بلوک های کاملا تصادفی در سه تکرار در سال های92-1391 در دانشگاه صنعتی اصفهان اجرا شد. برای اعمال دقیق مدیریت آبیاری رطوبت خاک به طور روزانه با استفادهاز دستگاه رطوبت سنج GMK-770S در عمق توسعه ریشه چمن اندازه گیری شد. شاخص های ظاهری چمن شامل رنگ، شدت رشد ارتفاعی، وزن تر، وزن خشک سبزینه و شاخص های رشد ریشه شامل تراکم حجمی، تراکم وزنی ریشه تازه و تراکم وزنی ریشه خشک، به صورت دوره ای برداشت شدند. این شاخص ها با آزمون چند دامنه ای دانکن مورد تحلیل قرار گرفت و نتایج حاصله نشان داد که تیمارهای آبیاری تاثیر معنی دار روی شاخص های رشد ریشه و اندام هوایی مورد بررسی نداشت. در عمق 13-0 سانتی متری بیشترین مقدار تراکم حجمی ریشه، تراکم وزنی ریشه تر و خشک به ترتیب در تیمار آبیاری W1، W2 و W3 مشاهده شد و به طور متوسط 14/80 درصد این سه شاخص در عمق 5-0 سانتی متر و 86/19 درصد آن در عمق 13-5سانتی متر بود. بیشترین وزن خشک سبزینه با متوسط 3.93 گرم بر روز در تیمار آبیاری W1 و کمترین وزن خشک سبزینه با متوسط 3.21 گرم بر روز در تیمار آبیاری W3 مشاهده شد. به طور کلی نتایج دلالت بر آن داشت که افزایش مقدار ضریب تخلیه مجاز رطوبتی تا حدود 80درصد در بافت لوم رس سیلتی در سیستم آبیاری قطره ای زیر سطحی چمن موجب کاهش کمی در رشد اندام هوایی و ریشه چمن میکس اسپورت می شود. بنابراین افزایش ضریب تخلیه مجاز رطوبتی به عنوان یک راهکار مدیریتی در صرفه جویی مصرف آب در شرایط بحران آب با کمترین اثر منفی بر شاخص های ظاهری گیاه چمن می تواند مورد قبول قرار گیرد.

«زمان مجاز بارگیری و تخلیه کشتی»، تعهد مستأجر کشتی مبنی بر انجام عملیات بارگیری و تخلیه در زمان مقرر است. تعیین دقیق نقطه آغاز مدت زمان بارگیری و تخلیه، تحت تأثیر عوامل متفاوتی می باشد و به این دلیل حائز اهمیت است که تجاوز از چنین زمانی، منجر به مسئولیت مستأجر کشتی می گردد؛ به همین دلیل، پرونده های فراوانی در نظام حقوقی کامن لا حول این مسئله شکل گرفته است. بااین وجود، در حقوق موضوعه ایران، به این امر پرداخته نشده است که خلاء موجود، ضرورت تدقیق در موضوع را آشکار می سازد. مقاله حاضر در پی آن است تا با اتخاذ روشی تحلیلی و تفسیری و با بررسی رویه قضایی و داوری کامن لا که خاستگاه حقوق حمل ونقل دریایی می باشد، مؤلفه های آغاز مدت زمان مجاز بارگیری و تخلیه کشتی را استخراج نموده و اهم مسائل پیرامون هر مؤلفه را مطالعه نماید. یافته های تحقیق حاکی از آن است که به طورکلی، ذیل نظام حقوقی کامن لا که سه شرط عمده جهت آغاز مدت زمان مجاز بارگیری و تخلیه در نظر گرفته شده است. هنگام حصول هر سه شرط به کشتی موردنظر، کشتی وارده اطلاق می گردد و زمان مجاز بارگیری و تخلیه کشتی آغاز می گردد. سه شرط مزبور عبارت اند از حضور کشتی در مقصد قراردادی معین، آمادگی کشتی و نهایتاً صدور اعلامیه آمادگی کشتی.

از روش های متداول مدیریت آبیاری در مزارع، استفاده از آب سهل الوصول و در ضریب تخلیه مجاز رطوبتی خاک است. این پژوهش با هدف تعیین ضرایب حساسیت گندم، رطوبت بحرانی و ضریب تخلیه مجاز رطوبتی خاک با روشی بر مبنای فیزیکی در سه بافت غالب خاک زیر کشت گندم در استان خوزستان انجام شد. تیمارها شامل آبیاری کامل و اعمال تنش آبی در سه سطح کم، متوسط و شدید بودند. بیشترین و کمترین ضریب حساسیت عملکرد گندم نسبت به شرایط رطوبتی خاک به ترتیب مربوط به خاک با بافت لوم رسی سیلتی (1/26=Ky) و لوم رسی (0/96=Ky) بود. مقدار رطوبت بحرانی خاک به ترتیب در خاک لومی (0/25cm3cm-3 ) > لوم رسی سیلتی (0/23cm3cm-3 ) > لوم رسی (0/22cm3cm-3 ) دیده شد. با وجود بیشتر بودن رطوبت بحرانی در خاک لومی، بیشترین ضریب تخلیه مجاز رطوبتی نیز در خاک لوم (0/54) محاسبه شد. ضریب تخلیه مجاز رطوبتی در لوم رسی سیلتی و لوم رسی به ترتیب برابر 0/44 و 0/42 به دست آمد. نتایج نشان¬دهنده تأثیر هم¬زمان ویژگی های خاک و گیاه در سهولت دسترسی آب خاک برای گیاه است.

در پژوهش حاضر رابطه بین ضریب حساسیت گیاه به تنش (Ky) و رطوبت بحرانی که در کمتر از آن گیاه دچار تنش می شود (qc)، در قالب یک مدل ریاضی مفهومی توسعه داده شد. ارزیابی دقت این مدل با استفاده از داده های حاصل از آزمایشات کشت گلخانه ای گندم و کلزا در دو خاک لوم شنی و لوم رسی بررسی گردید. نتایج تحلیل مدل نشان داد که در یک Ky ثابت، عملکرد نسبی گیاه (Yr) با اختلاف رطوبت خاک از qc(qc-q) به صورت خطی کاهش می یابد. همچنین، هر چه حساسیت گیاه یا حساسیت مرحله رشد گیاه به کمبود آب بیشتر باشد (مقادیر Ky بیشتر)، شیب رابطه خطی بین Yr و (qc-q) بیشتر می شود. به عبارت دیگر در گیاهان با مقدار Ky کم می توان ضریب تخلیه مجاز رطوبتی را بزرگ تر در نظر گرفت و نیز به ازای یک Yr مشخص، حساسیت گیاه با افت رطوبت خاک به صورت نمایی افزایش می یابد. مشاهدات تجربی ضمن تأیید نتایج مدل نشان داد که مقدار رطوبت بحرانی خاک لوم رسی برای هر دو گیاه برابر با cm3 cm-3 28/0 و در خاک لوم شنی برای گندم و کلزا به ترتیب برابر با 21/0 و cm3 cm-3 195/0 می باشد. ضریب مجاز تخلیه رطوبتی خاک برای گندم در هر دو خاک مورد مطالعه تقریباً برابر با 35/0 به دست آمد؛ اما کلزا در خاک لوم شنی دارای ضریب مجاز تخلیه رطوبتی بالاتری (44/0 F=) نسبت به خاک لوم رسی (38/0 F=) بود.